'Khi mới làm bộ trưởng, tôi chỉ ngủ 4 tiếng mỗi ngày'

"Điều trăn trở của tôi lúc này là nếu ngành giáo dục không có đột phá thì có thể làm lỡ cơ hội phát triển của đất nước", Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân trả lời trực tuyến chiều 31/8.

Trong 4 giờ đối thoại trực tuyến tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ, Phó thủ tướng và lãnh đạo các bộ, ngành đã trả lời gần 70 câu hỏi, từ những vấn đề vĩ mô đến những câu chuyện đời thường.

VnExpress.net trích đăng một số câu trả lời của Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân.

Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân. Ảnh: Chinhphu.vn.

- Với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, theo Phó thủ tướng, chúng ta cần giải quyết khâu nào là then chốt? (Nguyễn Văn Nam - 54 tuổi - giảng viên Học viện Kỹ thuật Quân sự)

- Chất lượng giáo dục là vấn đề lớn nhất mà người dân và ngành quan tâm. Xét về phương diện lịch sử, muốn quản lý chất lượng giáo dục chúng ta còn cần dựa vào những chỉ số về chất lượng và giám sát chỉ số đó. Để làm được điều này, chúng ta cần những cơ quan chuyên trách. Đến năm 2004, trong Bộ GD&ĐT chưa có cơ quan chuyên trách về quản lý chất lượng giáo dục.

Từ 2004 đến nay, chúng ta có Cục khảo thí và Kiểm định chất lượng và từ 2008 đến nay, 63 tỉnh, thành đã có Phòng khảo thí và đánh giá chất lượng. Đó là một bước chuyển biến trong quản lý chất lượng, đó là coi quản lý chất lượng là nhiệm vụ hàng đầu của Nhà nước trong quản lý giáo dục.

Vấn đề thứ hai, để đảm bảo chất lượng như đã nêu cần chuẩn hóa về chương trình, SGK, đội ngũ thầy cô giáo, phương tiện đào tạo. Đặc biệt càng ngày chúng ta càng cần chuẩn hóa công tác quản lý. Chính sự hạn chế, yếu kém trong quản lý là khâu tắc nghẽn nặng nề nhất trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

Vì thế, nếu nói khâu đột phá để nâng cao chất lượng giáo dục thì đó chính là đổi mới quản lý nhà nước đối với hệ thống GD&ĐT. Khâu đổi mới này trước tiên liên quan đến việc phải có quy hoạch và chiến lược giáo dục. Trên cơ sở đó, chúng ta sẽ triển khai các biện pháp khác mà ngành giáo dục đang làm như tiếp tục hoàn thiện chương trình sách giáo khoa. Với giáo dục đại học, các địa phương cần rà soát chương trình, thực hiện đào tạo theo nhu cầu xã hội, công bố chuẩn đào tạo của từng trường.

- Xin Phó thủ tướng cho biết kết quả của thi tốt nghiệp THPT năm học 2008-2009 có phản ánh đúng chất lượng dạy và học hiện nay? (Phạm Đức Tài - Nam 33 tuổi)

- Kỳ thi 2006-2007, xã hội rất bức xúc trước nhiều hiện tượng tiêu cực xảy ra, như bắc thang vào ném bài thi hoặc gây mất trật tự an ninh quanh khu vực thi. Khi thí sinh thi xong thì phòng thi trắng tài liệu...

Chúng tôi có báo cáo với Thủ tướng, Chính phủ và Thủ tướng có chỉ thị số 33 là ngành phải tập trung vào chống bệnh thành tích trong giáo dục. Khi khởi động quá trình này chúng tôi mong muốn cho học sinh hiểu rằng năng lực làm người sẽ tương đương với tấm bằng đó. Phải tập trung cho năng lực thật. Kết quả thi cử không phải là con đường phát triển lâu dài.

Lãnh đạo các bộ, ngành liên quan dự buổi trả lời trực tuyến. Ảnh: Chinhphu.vn.

- Một ngày làm việc của bộ trưởng thường bắt đầu như thế nào và kết thúc ra sao? Điều gì làm bộ trưởng băn khoăn và lo lắng nhất hiện nay về nền giáo dục nước nhà? (Lê Tiến Công, 31 tuổi, ĐH Phan Châu Trinh)

- Khi mới làm bộ trưởng, vẫn là học việc, lúc đó tôi chỉ ngủ 4 tiếng mỗi ngày, giờ thì có thể ngủ được 5 tiếng. Thường tôi thức dậy lúc 4h30 sáng, làm việc đến hơn 6h. Sau đó chơi bóng bàn đến 7h thì vệ sinh cá nhân, ăn sáng và đi làm ở cơ quan đến 5h30 chiều. Nếu có cuộc họp tại Bộ thì khoảng 6h30 thì về nhà ăn tối, nghỉ ngơi và làm việc đến 11h30 thì nghỉ.

Buổi tối, tôi thường xem truyền hình bằng tiếng Anh và tiếng Đức để nắm tình hình thế giới, như một nhu cầu. Cuối tuần, nếu vợ tôi từ miền Nam ra thì sẽ đi đâu đó, thăm anh em, bạn bè hoặc đi xa để thay đổi không khí. Hơn một năm đầu ở Bộ, anh em kêu làm việc ngoài giờ nhiều quá. Giờ thì công việc đã ổn và có đội ngũ Thứ trưởng, Vụ trưởng mạnh nên tôi không còn phải làm việc ngoài giờ nhiều nữa.

Điều trăn trở của tôi lúc này là yêu cầu hội nhập quốc tế rất quyết liệt, nếu ngành giáo dục không có phương pháp vừa đột phá, vừa phát triển theo chiến lược đồng bộ thì chúng ta có thể làm lỡ cơ hội phát triển của đất nước. Nguồn nhân lực là tài nguyên quý báu quốc gia. Với ý thức lao động tốt, ý thức dân tộc tốt và kỹ năng nghề cao, nguồn nhân lực sẽ trở thành một lợi thế cực kỳ quan trọng để cạnh tranh về kinh tế.

- Với cương vị dẫn dắt nền giáo dục Việt Nam, tiêu chí làm việc của Bộ trưởng là gì? (Mạnh Đức - 37 tuổi)

- Tôi mới nhận trách nhiệm được hơn 3 năm, vì vậy kinh nghiệm chưa nhiều. Tôi nghĩ, làm bộ trưởng có sứ mạng quan trọng chăm lo cho lớp trẻ lớp thanh niên của Việt Nam, đây là trọng trách lớn và cũng rất vinh dự vì vậy phải cống hiến hết mình cùng lãnh đạo Bộ và toàn thể ngành giáo dục chung tay gánh vác sự nghiệp lớn này.

Muốn chuyển biến ngành giáo dục cũng như các lĩnh vực công tác nói chung thì phải nghiên cứu nó chịu quy luật nào? Có phải nó chịu chi phối bởi các quy luật của các công tác sự phạm không? Ví dụ đầu tiên là quy luật quản lý hệ thống. Nếu đúng nó tự phát triển, nếu không đúng thì nó tự không phát triển được.

- Từ khi ở cương vị bộ trưởng, ông đã đi khảo sát, thực tế việc quản lý, dạy và học tại các trường chưa? Bộ trưởng có thấy tình hình thực tế tại các trường này có như trong báo cáo của cấp dưới gửi lên không? (Nguyễn Xuân Thiện, 28 tuổi)

- Ở cương vị bộ trưởng, đối tượng tôi phải quan tâm gồm nhiều cấp. Đề theo sát tình hình địa phương, chúng tôi phân công trong Bộ, mỗi thứ trưởng phụ trách một vùng trong cả nước, gồm khoảng 10-15 tỉnh. Tôi phụ trách miền Tây Nam Bộ gồm 12 tỉnh, cụm 5 thành phố. Mỗi quý một lần dự sinh hoạt trao đổi công việc với các giám đốc Sở.

Cấp trường, mỗi lần tới địa phương, chúng tôi thường tìm gặp các thầy cô hiệu trưởng các trưởng tại tỉnh đó, trao đổi khoảng 2 tiếng, nêu hoạt động trong nhà trường, đánh giá chủ trương của Bộ và các vấn đề đặt ra. Đây là việc hết sức bổ ích, giúp nhận thức tiềm năng cũng như yếu kém trong quản lý giáo dục.

Cách đây hai ngày tôi có đến làm việc tại Bạc Liêu, Cà Mau tìm hiểu thực tế các em đang suy nghĩ về nhà trường, công việc. Tôi chứng kiến lễ trao xe đạp cho học sinh nghèo đi xa, học sinh lớp 7-8, các em rất nhỏ, qua đây mình mới nhận thức tỷ lệ suy dinh dưỡng cả nước trong đó học sinh trên dưới 10%, nhưng có những vùng rất cao. Như vậy, ngoài "3 đủ" do ngành đề ra là tất cả học sinh đi học đủ ăn, đủ mặc, đủ sách vở, thì tôi thấy chúng ta còn phải chống suy dinh dưỡng.

Khi dự giờ chúng tôi thấy, có thầy giáo dạy môn Giáo dục công dân lớp 7 rất sinh động có những tài liệu cụ thể, sinh động... Tuy nhiên, cũng có nơi, giảng viên dạy có đèn chiếu, nhưng hầu như không tạo thời gian đối thoại giữa sinh viên và giáo viên, tài liệu tham khảo còn khá cũ. Thông qua thực tiễn đối với cá nhân tôi ở các cấp như vậy, cơ bản lãnh đạo Bộ và tôi cảm thấy mình nắm được thực tiễn, tôi thấy học thêm được rất nhiều từ thực tiễn.

Qua việc bám sát cơ sở, đi thực tiễn, chúng tôi nhận thấy có việc giống như mình dự kiến, có việc dở nhưng cũng có nhiều việc hay hơn mình cần tiếp thu để hoàn thiện việc chỉ đạo, điều hành.

Phó thủ tướng: "Có nơi, giảng viên dạy có đèn chiếu, nhưng hầu như không tạo thời gian đối thoại giữa sinh viên và giáo viên, tài liệu tham khảo còn khá cũ". Ảnh: Chinhphu.vn.

- Tôi đang ở Mỹ, xin phép được hỏi, làm cách nào để hợp thức hóa ngành nghề chuyên môn từ nước ngoài về Việt Nam, để có cơ hội phục vụ nhân dân về vấn đề y tế ở các vùng sâu, vùng xa. (Lê Thế Thành)

- Trước hết xin cám ơn ông Thành tuy ở xa Tổ quốc nhưng ông có nguyện vọng về nước phục vụ nhân dân về y tế, đây là tấm lòng rất đáng trân trọng. Tôi nói nếu như 3,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài đều giữ được truyền thống hiếu học và tấm lòng như vậy thì thật đáng quý. Tuy nhiên, việc về Việt Nam để hành nghề trong ngành y tế vẫn đòi hỏi những chứng chỉ nhất định. Chúng tôi sẽ trả lời thêm bằng email để ông rõ hơn.

- Đề án cải cách lương cho giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục của Bộ GD&ĐT bao giờ được thực thi? (Trần Văn Nam - 32 tuổi)

- Trong đề án Chính phủ trình Quốc hội đổi mới cơ chế tài chính, thể hiện giáo dục là quốc sách của xã hội, qua thảo luận Quốc hội đã biểu quyết là sắp tới trong giai đoạn 2011-2015, sẽ thực hiện phụ cấp nhà giáo. Như vậy phụ cấp nhà giáo sẽ làm tăng thu nhập của giáo viên đồng thời tăng thêm sự gắn bó của giáo viên với ngành. Chúng tôi coi đây là giải pháp nằm trong kế hoạch triển khai tuy nhiên chúng ta đang đối mặt với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu nên tăng trưởng kinh tế thay vì 8-9% chỉ đạt trên dưới 5% do đó mức độ và tiến độ của việc thực hiện thâm niên sẽ được quyết định cụ thể trong thời gian 2009-2014 ở thời điểm phù hợp.

Còn đối với cán bộ quản lý, Quốc hội đã thông qua một chính sách đặc biệt là nếu thầy cô giáo dạy giỏi chuyển sang làm cán bộ quản lý ở Phòng Giáo dục, Sở Giáo dục thì sẽ được giữ phụ cấp giảng dạy trong vòng 3 năm mặc dù là không còn dạy nữa.

- Em được biết học phí năm 2009 sẽ cao hơn mọi năm. Vậy em xin hỏi tại sao đất nước Cuba còn khó khăn hơn nước ta mà còn miễn học phí cho học sinh, sinh viên. Đến khi nào chúng em được miễn học phí theo chế độ XHCN? (Nguyễn văn Tuấn, 17 tuổi, học sinh)

- Rất hoan nghênh câu hỏi của em, nhưng trong câu hỏi có một số nội dung không chính xác đó là hiện nay không phải học phí của chúng ta ngày càng tăng. Vừa rồi Quốc hội thông qua Đề án đổi mới cơ chế tài chính, khẳng định: với giáo dục phổ thông, việc đóng học phí là phù hợp khả năng chi trả. Những người nghèo hoàn toàn không phải đóng học phí, không phải chỉ miễn mà còn được hỗ trợ thêm kinh phí để mua sách vở đi học.

Còn những hộ ở đô thị có thu nhập tương đối cao thì đóng nhiều hơn nhưng theo nguyên tắc là không gây khó khăn về chi trả. Cần nhấn mạnh là chúng ta không hề có chủ trương là tăng học phí ở cấp phổ thông mà ngược lại tiếp tục miễn giảm, thậm chí còn cho thêm. Vừa qua Quốc hội đề xuất phổ cập giáo dục mầm non 5 tuổi, đối với vùng miền núi, có trường công lập rồi mà gia đình vẫn không đủ tiền cho con đi học thì nhà nước sẽ hỗ trợ toàn bộ.

Phó thủ tướng: "Cần nhấn mạnh là chúng ta không hề có chủ trương là tăng học phí ở cấp phổ thông mà ngược lại tiếp tục miễn giảm, thậm chí còn cho thêm". Ảnh: Chinhphu.vn.

- Nhà cháu có 2 anh em, anh cháu tốt nghiệp ĐH Y Hà Nội, cháu tốt nghiệp ĐH Sư phạm Hà Nội khoa Sinh. Bố mẹ chúng cháu làm nông nghiệp nuôi 2 anh em đã vất vả lắm rồi, khi ra trường tưởng xin việc đơn giản vì 2 ngành này nhà nước luôn cần, nhưng qua tìm hiểu xin vào đâu cũng phải mất một khoản tiền khá lớn. Xin bộ trưởng cho cháu một lời giải thích và chỉ cho chúng cháu một con đường? (Bùi Thị Quỳnh, 25 tuổi)

- Cháu tốt nghiệp Đại học Y, chưa có việc làm tại Hà Nội, nếu có thể đến vùng khó khăn, miền núi... chắc chắn có nhiều nơi rất cần. Đối với giáo viên cũng vậy. Tuy nhiên, hiện tượng giáo viên khó tìm được việc làm cho thấy ngành giáo dục chưa có dự báo đầy đủ về nhu cầu giáo viên các cấp. Các trường sư phạm vẫn đào tạo theo khả năng, chưa theo nhu cầu của xã hội.

Từ năm học này, ngành giáo dục có chủ trương trong 3 năm tới, các Sở Giáo dục phải quy hoạch lại nhu cầu giáo viên, tiến hành đào tạo theo đặt hàng cho các trường ĐH, CĐ. Liên quan tiến tới ngành giáo dục phải đào tạo theo đúng nhu cầu cho địa phương, từ thực tiễn đó tổng hợp lại để có dự báo cho nhu cầu đào tạo của trường.

Anh chị em nào vừa qua đào tạo hệ sư phạm, nhưng thực tế ngành đó địa phương không có nhu cầu, chúng ta có thể học bổ túc chuyển đổi sang bằng 2. Hiện nay, một số địa phương đã thực hiện đào tạo 3 năm đầu là khoa học cơ bản, năm thứ tư đào tạo chuyên ngành mới quyết định chuyển hệ sư phạm hay kỹ sư. Những người này nếu học sư phạm, 3 năm đầu kiến thức kỹ thuật vẫn có thể làm cử nhân kỹ sư kỹ thuật, một thời gian nếu thấy không có điều kiện, có thể quay lại xin học bổ túc để lấy bằng 2, lúc đó vẫn có thể có thể phát huy nền tảng. Nếu một cơ quan có kỹ sư làm kỹ thuật lại học sư phạm, có thể giúp đào tạo kỹ sư cho công ty.

- Tôi có cô em họ có bằng đại học loại giỏi, đồng thời là thủ khoa của Đại học Sư phạm HN, vậy mà đi xin việc thật khó khăn. Bộ trưởng có biện pháp nào để trọng dụng những thủ khoa như vậy không? (Đỗ Huy, 27 tuổi)

- Trước hết chúc mừng anh có một người em tốt nghiệp thủ khoa. Đấy là một niềm tự hào của bản thân cũng như của gia đình. Tuy nhiên có thể thủ khoa ở một ngành, hoặc bậc học mà chúng ta vừa trao đổi, thì có thể ở địa bàn thuận lợi đã có đủ giáo viên rồi thì chúng ta phải chấp nhận công việc ở một địa bàn khác. Đây cũng là bài học là chúng ta học xong đại học mới bắt đầu đi tìm việc làm.

Bộ GD&ĐT đã làm việc với Bộ Lao động Thương binh và Xã hội hướng đến giải pháp là những người học đại học ngay khi học xong một nửa thời gian đào tạo, phải xúc tiến khả năng tìm, chọn được việc làm thích hợp.

Theo Chính Phủ . vn

Thí sinh đại học đầu tiên được 30 điểm

Tối 24/7, ĐH Y Hà Nội công bố kết quả thi. Thủ khoa Nguyễn Chí Dũng (Từ Liêm, Hà Nội) đạt 29,75 điểm và 2 á khoa khác được 29,5 điểm. Tuy nhiên, gần 50% bài thi có tổng điểm 3 môn dưới trung bình.
> Tra cứu điểm thi đại học tại đây

Điểm thi của Dũng là 10, 10 và 9,75 nên được làm tròn thành 30 điểm. Còn á khoa Nguyễn Việt Anh và Nguyễn Thế Hưng cùng được 29,5 điểm.

Thí sinh trao đổi bài sau giờ thi. Ảnh: Hoàng Hà.

Theo thống kê của VnExpress.net, trong số hơn 7.200 thí sinh thi vào ĐH Y Hà Nội, chỉ có 25 em có tổng điểm được 28,5 trở lên và số thí sinh được trên 27 là 150 em. Nếu lấy mốc 24 điểm trở lên thì số thí sinh đạt điều kiện này là 900 em (bằng với chỉ tiêu 900 sinh viên).

Trong khi đó, năm 2008, điểm chuẩn của ĐH Y Hà Nội cao nhất là ngành Bác sĩ Răng Hàm Mặt (28,5 điểm), Bác sĩ đa khoa là 27... và Cử nhân Kỹ thuật Y học lấy thấp nhất là 23 điểm. Và nếu lấy mức 28,5 điểm, ngành Răng Hàm Mặt vẫn phải tuyển vượt chỉ tiêu 30%.

Dù là một trong những trường luôn có điểm thi cao nhất cả nước nhưng năm nay, ĐH Y Hà Nội vẫn có tới gần 3.500 thí sinh (gần 50%) có tổng điểm 3 môn dưới 15. Ở môn Toán, dù toàn trường có tới gần 100 bài thi được điểm tuyệt đối và 84 điểm 10 sau khi đã làm tròn nhưng số bài thi được 1 điểm trở xuống lên tới 1.400 bài. Còn số bài thi Toán dưới 5 là chừng 3.600 (chiếm 50% tổng số thí sinh).

Trong số 260 thí sinh thi vào ngành Bác sĩ Răng Hàm Mặt, chỉ có 40 em được trên 24 điểm, và nếu lấy từ điểm 23 thì cũng chỉ có chừng 50 em, bằng với chỉ tiêu tuyển sinh của ngành này.

Còn ngành Bác sĩ Đa khoa có tới 3.800 thí sinh dự thi. Trong đó, có chừng 1.000 bài thi có tổng điểm từ 23 trở lên. Còn nếu lấy từ điểm 24 thì có chừng 600 em đáp ứng được yêu cầu. Chỉ tiêu năm 2009 của ngành này là 550 sinh viên.

Trước đó, Hiệu trưởng ĐH Y Hà Nội Nguyễn Đức Hinh cho biết, do đề thi khó hơn năm ngoái nên nhiều khả năng điểm chuẩn cũng sẽ thấp hơn.

Hiện, có 20 trường công bố điểm thi. Ngoài thủ khoa Nguyễn Chí Dũng, chưa có thêm thí sinh nào được 30 điểm. Thủ khoa ĐH Giao thông Vận tải Hà Nội được 29 điểm và một số thủ khoa khác được 28 điểm...

Trong khi đó, thủ khoa Phạm Thanh Hùng (ĐH Giao thông Vận tải TP HCM) đạt 28 điểm. Còn 3 thí sinh của ĐH Công nghệ Thông tin (ĐH Quốc gia TP HCM) cùng được 27 điểm. Thủ khoa khối B của ĐH Kỹ thuật Y tế Hải Dương Hà Thị Hồng Hạnh được 26 điểm.

Tiến Dũng

Lưu luyến từ giã tuổi học trò

Pha tinh nghịch lần cuối trên sân trường, những giọt nước mắt hay những dòng lưu bút viết trên áo là hình ảnh lễ bế giảng của các bạn học sinh lớp 12 ở Hà Nội, sáng 23/5.

"Làm dáng chụp kiểu ảnh nào".

"Biết bao giờ lại được nghịch như thế này".

Ký lưu niệm trên áo học trò.

Một trong những câu nhắn gửi và chúc mừng bạn trong ngày cuối cùng. (Xem tiếp) Trackback URL: http://www.vnweblogs.com/trackback.php?id=167084 Đường dẫn cố định | góp ý(0) | Trackbacks(0) | Bản in SƯU TẦM... emcattrang | 23 Jun, 2009, 07:30 | Chung | (31 Reads) Cây giả ốm để xua đuổi kẻ thù Các nhà khoa học vừa tìm thấy một loài thực vật có khả năng giả vờ mắc bệnh để đánh lừa bướm đêm tại Ecuador. Lá bên trái có nhiều vệt màu trắng do bị sâu ăn, còn những đốm trắng trên lá bên phải do cây tạo ra để đánh lừa bướm đêm. Ảnh: BBC. Đốm lá là căn bệnh phổ biến ở thực vật và phát sinh do nhiều nguyên nhân. Khi cây bị bệnh, lá của chúng thường có những đốm nhiều màu sắc trên bề mặt. Một trong những nguyên nhân phổ biến là tế bào trong lá mất chất diệp lục nên không còn khả năng quang hợp khiến lá có những đốm màu trắng. Về mặt lý thuyết, những cây có đốm trên lá thường sinh trưởng chậm do khả năng tạo chất hữu cơ giảm. Tuy nhiên, một số nhà thực vật học của Đại học Bayreuth (Đức) khẳng định điều đó không hoàn toàn đúng sau khi họ phát hiện một số loài giả vờ mắc bệnh để đánh lừa động vật ăn lá. Trong quá trình nghiên cứu thực vật tán thấp trong một khu rừng ở phía nam Ecuador, nhóm chuyên gia của Đại học Bayreuth nhận thấy ấu trùng bướm đêm tấn công loài cây Caladium steudneriifolium nhiều hơn hẳn so với các loài khác. Điểm đáng chú ý là cây càng có nhiều lá đốm thì số lượng ấu trùng bướm trên cây càng ít. Bướm đêm đẻ trứng trên lá. Sau khi ấu trùng biến thành sâu chúng sẽ ăn diệp lục của lá và bỏ lại lớp biểu bì màu trắng. Nhóm chuyên gia nhận thấy nhiều cây Caladium steudneriifolium có đốm màu trắng trên lá mặc dù chúng chưa hề bị sâu tấn công. "Những đốm màu trắng trên lá khỏe mạnh có thể là cách để cây đánh lừa bướm đêm, khiến chúng không muốn đẻ trứng trên lá nữa", Sigrid Liede-Schumann, trưởng nhóm nghiên cứu, nhận xét. Để kiểm chứng giả thuyết này, nhóm nghiên cứu bôi một loại sơn màu trắng lên hàng trăm lá khỏe mạnh trong một khu vực. Sau ba tháng, họ đếm số lượng lá bị sâu ăn ở ba nhóm: màu xanh hoàn toàn, có đốm trắng và được bôi sơn. "Tỷ lệ lá có đốm và lá có dung dịch bị sâu tấn công thấp hơn nhiều so với lá xanh hoàn toàn. Điều đó khiến chúng tôi ngạc nhiên", Liede-Schumann cho biết. Cụ thể, sâu ăn 8% lá xanh, nhưng chỉ tấn công 1,6% lá có đốm và 0,4% lá được bôi sơn. Nhóm nghiên cứu tin rằng cây đã giả ốm bằng cách tạo ra những chiếc lá có đốm trắng. Khi bướm đậu lên chiếc lá và nhìn thấy những đốm giả, chúng sẽ nghĩ rằng lá đã bị ăn từ trước nên sẽ không đẻ trứng trên đó. "Sự tồn tại của cả lá xanh và lá có đốm trên cây cho thấy chúng đều có vai trò trong quá trình phát triển của cây. Những đốm giả trên lá khiến khả năng quang hợp của cây giảm, song bù lại cây sẽ không mất nhiều lá bởi sâu. Như vậy, hiện tượng đốm lá được duy trì ở nhiều loài thực vật vì đó là một đặc tính có lợi về mặt tiến hóa", Liede-Schumann nói. Minh Long (theo BBC) Trackback URL: http://www.vnweblogs.com/trackback.php?id=165914 Đường dẫn cố định | góp ý(0) | Trackbacks(0) | Bản in SƯU TẦM... emcattrang | 12 Jun, 2009, 16:57 | Chung | (47 Reads) Tình dục trong hát xẩm: Táo bạo mà tế nhị TP - Trong dân gian có một loại hình nghệ thuật đề cập tới yếu tố phồn thực (tình dục) có cách dùng từ rất táo bạo, bộc trực và "thẳng như ruột ngựa"; hay nói cách khác là cứ hát "toạc móng heo" mà không hề ngại ngần gì! Đó chính là nghệ thuật hát xẩm. Xẩm - táo bạo, bộc trực Tranh dân gian ghi lại trò chơi "Bắt chạch trong chum" ở Vĩnh Phúc. Tham gia trò chơi là những đôi nam nữ. Họ phải vừa ôm nhau vừa bắt chạch. Đôi nào bắt được trước thì thắng. Phồn thực là điều ít được nói công khai, hay nói cách khác là điều kiêng kỵ đối với các dân tộc Á Đông, trong đó có Việt Nam, vốn vẫn trọng sự kín đáo, kín kẽ cả từ lời ăn tiếng nói và có một nền lễ giáo truyền thống khắc nghiệt. Nhưng, rõ ràng trong loạt bài viết của nhiều học giả về phồn thực (hay tình dục) đăng trên Tiền phong Cuối tuần thời gian qua (số 16, 17, 18, 19, 21) đã khẳng định một điều: phồn thực hiện hữu trong rất nhiều khía cạnh của văn hoá truyền thống. Thậm chí không quá khi nói rằng chúng ta có cả một văn hoá phồn thực tương đối độc đáo. Nhưng có điều tất cả những khía cạnh phồn thực được nhắc đến ấy đều gắn liền với nghi lễ tín ngưỡng. Không phải ngẫu nhiên phồn thực lại hiện hữu nhiều trong văn hoá truyền thống của đất nước ta. Chúng ta vẫn quan niệm thế giới là mối quan hệ mật thiết giữa 3 yếu tố Thiên- Địa- Nhân. Trong đó, riêng yếu tố Nhân - tức là con người bao giờ cũng phải tuân theo quy luật âm dương hoà hợp. Mà âm - dương cao nhất của con người chính là đàn bà - đàn ông. Đương nhiên khi đã gắn với nghi lễ thì tính dung tục đã mất đi, thay vào đó là sự hoa mỹ, nói bóng, phủ lên mọi sự một lớp màn thiêng liêng. Song, trong dân gian vẫn còn một loại hình nghệ thuật đề cập tới yếu tố phồn thực, hoàn toàn không gắn với nghi lễ tín ngưỡng đã có. Mà một điều lạ là loại hình nghệ thuật này có cách dùng từ rất táo bạo, bộc trực và "thẳng như ruột ngựa"; hay nói cách khác là cứ hát "toạc móng heo" mà không hề ngại ngần gì! Đó chính là nghệ thuật hát xẩm. Trong suốt nhiều năm tìm hiểu nghệ thuật hát xẩm, chúng tôi đã có trong tay một lượng bài xẩm tương đối dồi dào lên tới cả trăm thuộc nhiều làn điệu khác nhau song, hầu như yếu tố phồn thực xuất hiện rất ít, chỉ ở có 2 bài là "Dứa dại không gai" và "Hát ngược", cả hai đều do nghệ nhân hát xẩm Hà Thị Cầu - Ninh Bình hát. Trong đó "Dứa dại không gai" được đề cập chi tiết hơn và yếu tố phồn thực bao trùm lên toàn bộ bài xẩm này. "Dứa dại không gai" - dân dã, bạo đến bất ngờ Nhớ lần về ghi âm những làn điệu và bài hát xẩm của nghệ nhân Hà Thị Cầu chúng tôi đã không khỏi ngạc nhiên và có một buổi "sống trong xẩm" ngập tràn tiếng cười vì cái sự "tế nhị" ấy cứ thế toạc toàng toang theo từng lời hát của người nghệ nhân tài ba ấy. Sự thể là thế này, cầm lấy cây đàn nhị, nghệ nhân Hà Thị Cầu kéo những giai điệu rất hóm hỉnh, vui tươi trên làn điệu xẩm Huê tình - làn điệu luôn gắn với đề tài tình yêu đôi lứa - rồi cố tình véo cái giọng đanh, sắc gọn cong lên ngay từ đầu: Dứa dại không gai/ Chúng anh nghĩ rằng cây thì dứa dại nó không gai/ Không ngờ thì gai dứa lại dài hơn chông/ Em nói dối anh em chửa có chồng. Tất nhiên đây chỉ là sự mào đầu, nhưng cũng là cái cớ để cho nghệ nhân giới thiệu nội dung chính của bài xẩm. Ấy chính là câu chuyện một chàng trai ham của lạ bắt gặp "gái một con" lại đương thì cho con bú nên nom cứ căng tròn nhựa sống. Anh chàng tưởng chừng cô nàng ẵm con ấy là một cây dứa dại để có thể tự do "hái" cho thỏa khát khao.  (Xem tiếp) Trackback URL: http://www.vnweblogs.com/trackback.php?id=162930 Đường dẫn cố định | góp ý(0) | Trackbacks(0) | Bản in Ngày MẸ ! Liên kết Blogs ... emcattrang | 10 May, 2009, 16:58 | Chung | (65 Reads) Thương yêu gửi mẹ từ cộng đồng Blogs!     Tôi đọc blog của các bạn mình, chợt phát hiện một điều thật đẹp trong cuộc đời này: Hầu như bạn nào cũng có những lời rất đỗi trân trọng và đầy ắp yêu thương khi nhắc đến tình mẹ.   Thật xúc động khi thấy cô bé TiNa chăm chút lo cho con mình với trái tim nhân hậu và niềm hạnh phúc ngọt ngào của tình mẹ.   "Sáng dậy chuẩn bị áo ấm, vớ, nón cho cún con đi học. Nhìn ra ngoài, trời đang âm u và không khí lạnh thổi vào, cây cối ngã nghiêng, đường ùn tắc giao thông... thật lòng mình chẳng muốn cho cún con đi học chút nào.   Cún con cũng sợ mưa lắm, nhóc nhìn mưa và nói: "Mưa... mưa mẹ ơi!".    Tôi hỏi cún: "Con lạnh không?", nhóc không trả lời, nhìn tôi vài giây rồi ôm hôn lên má tôi một cách nhẹ nhàng. Nhóc chưa nói rành lắm, hơi ngọng nghịu và hỏi lại tôi: "Mẹ lạnh không?".   Trời, xúc động chết đi được. Nhóc ơi, con thật đáng yêu! Tôi ôm chầm lấy nhóc hôn vài chục cái, giữa lúc mưa gió lạnh mà thấy ấm cả lòng."   ( Entry "Bão ơi...mi đừng đến nữa").     Ảnh minh họa: Avelate  (Xem tiếp) Trackback URL: http://www.vnweblogs.com/trackback.php?id=154291 Đường dẫn cố định | góp ý(2) | Trackbacks(0) | Bản in EM CẦN ANH !?!?.... emcattrang | 08 May, 2009, 11:07 | Chung | (286 Reads)   Em chưa từng nghĩ sẽ có lúc nghĩ đến anh nhiều như vậy. Những tuần gần đây , trong em chất chứa quá nhiều cảm xúc hỗn độn.... buồn.   Khi em buồn, chỉ muốn được khóc thật to, em ước có anh ở bên, em sẽ dựa vào vai anh mà khóc cho thỏa, cho cạn nỗi buồn ... Anh! Em cần một bờ vai - Tâm hồn em trống rỗng, em chông chênh, nếu lúc đó anh đến bên, ôm em, trao cho em cảm giác an toàn và em có thể ngủ yên trong vòng tay ấy, một cảm giác quá tuyệt vời. Anh! Em cần một vòng tay - Có những lúc em tưởng rằng mình đã gục ngã trước sóng gió cuộc đời, những lúc đó em cần lắm một bàn tay to và ấm áp, nắm lấy tay em, thật dịu dàng, truyền cho em hơi ấm niềm tin, đưa em vững bước trên con đường đã chọn. Anh! Em cần một bàn tay - Những kỳ thi, áp lực khiến em mệt mỏi, nhiều lúc tưởng chừng như không thể chịu nổi. Em ước có một ai đó, nhìn em âu yếm cho em thấy một sự khích lệ.- Trong cuộc sống, đôi khi chẳng thể tránh khỏi được những sự bực mình. Giá mà lúc đó, có lẽ chỉ 1 nụ cười thật thân thiện, nồng nàn của anh thôi cũng đủ khiến em bình tĩnh trở lại, tâm hồn em lại hồ lặng gió. (Xem tiếp) Trackback URL: http://www.vnweblogs.com/trackback.php?id=153726 Đường dẫn cố định | góp ý(8) | Trackbacks(0) | Bản in HOA DONG RIỀNG KÝ ỨC... emcattrang | 02 May, 2009, 12:46 | Chung | (58 Reads) Hoa dong riềng ký ức

Hoa dong riềng - Ảnh: photobucket.vn

Chẳng ai có thể nghĩ rằng, đôi khi trong cuộc sống, con người ta bước vào trang văn của đất nước, mà không hay hấn rằng mình cũng là một "chứng nhân" lịch sử - cho dù thân phận nhỏ như hạt cát, và nhẹ như mùi thơm thoáng của hoa dong riềng. Chúng tôi, những đứa trẻ lớn lên trong những năm tháng giông bão chiến tranh cứu nước, thanh âm quen thuộc ngày ngày là tiếng còi báo động, là tiếng loa truyền thanh nghe thật hoang mang: "Đồng bào chú ý, đồng bào chú ý, máy bay địch cách Hà Nội...", đã tự nhiên bước vào một trang văn như thế.

Trang văn ấy là một làng quê nổi tiếng về nhãn, về đay. Nơi có mối tình đẹp hư ảo giữa nàng công chúa Tiên Dung và chàng ngư dân Chử Đồng Tử, nơi ngôi trường THPT Chu Văn An của chúng tôi sơ tán về cái xã có cái tên thật trong sáng - Bình Minh.

Nhưng có một buổi chiều, khi thơ thẩn trên đê ngắm cảnh làng quê, tiếng những viên đá dăm lạo xạo dưới đôi dép cao su, lòng buồn nhớ da diết, nhớ mẹ, nhớ cha, nhớ Hà Nội sáng đèn... tôi đã ngợp người trước những cánh đồng hoa dong riềng đầy ấn tượng. Những bông hoa chỉ một màu vàng cam, hoặc đỏ cam rực rỡ, tươi tắn, cứng cáp, nhẹ nhàng len lỏi trong cảm xúc ngất ngây con gái. Và tôi cứ tự hỏi mình rằng, vì sao đất thì nâu, nước thì không màu, mà tạo hóa lại cho ra đời những bông hoa màu cam đặc sắc như màu của lửa, màu của hội họa vậy.

Ấn tượng nữa trong tôi còn là những con đường làng, gạch xếp chênh chếch lên nhau đều tăm tắp. Các cụ già kể rằng ngày xưa, nhà nào có con gái đi lấy chồng, các cô gái đều phải nộp cho làng một số gạch để xây làm đường đi, như một sự cảm tạ và báo đáp cha mẹ, chòm xóm, đất trời đã dung dưỡng cho mình sự lớn khôn. Nhờ thế, làng có những con đường đẹp đến vậy.

Câu chuyện về phong tục làng xã ấy quyến rũ tôi đến nỗi mỗi khi cắp sách đi trên đường làng, tôi lại thích thú cúi xuống ngắm những viên gạch lát xếp đều tăm tắp, tự hỏi có bao nhiêu thôn nữ ở làng này đã đi lấy chồng? Giờ họ nơi đâu - những bông hoa dong riềng dung dị, mà thân phận "mười hai bến nước" lặn lội trong miền cổ tích, biết đậu "bến nào trong"... (Xem tiếp)